Hans Anders en Wehkamp schrappen Meta's camerabril
Twee winkels besloten vorige week wat de wetgever nog niet besloot. Wehkamp haalde op 1 oktober alle Ray-Ban Meta-brillen "met onmiddellijke ingang" uit het assortiment. Dezelfde dag stopte Hans Anders, in winkels en webshop (TPO).
Verboden is de bril niet. Kopen mag, verkopen ook. Wat meestal niet mag, is er anderen mee filmen.
De winkel beslist eerder dan Den Haag
Hans Anders wil de discussie en eventuele besluitvorming rond slimme brillen "zorgvuldig afwachten". Op de eigen site kostte de bril minimaal 419 euro (TPO, gecontroleerd op 6 oktober 2026). Volgens Wehkamp staan privacy en veiligheid van consumenten voorop. Bol verkoopt voorlopig door en sluit een latere stop niet uit.
Dat vind ik het opvallendste: over een AI-apparaat op straat beslist nu wie de schappen vult. Een opticien weegt reputatie af, geen grondrechten. Bij "beperkte aantallen", zoals Hans Anders ze noemt, is dat een makkelijke rekensom.
De AP: anderen filmen met een camerabril is vrijwel altijd verboden
Op 22 september zette de privacytoezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de regels op een rij (persbericht, uitleg). Opnames thuis, voor jezelf of een heel kleine kring, vallen buiten de privacywet (AVG). Delen op sociale media niet. Op straat is de AP stellig: "Meestal mag u buitenshuis dus geen opnamen maken met uw camerabril." Een lampje is "niet genoeg" om omstanders te informeren.
Beheerders van ziekenhuizen, rechtbanken en religieuze gebouwen adviseert ze de bril in hun huisregels te verbieden. Ook een concertzaal kan dat, schrijft de AP. Werkgevers vraagt de AP de bril op de werkplek "zoveel mogelijk te verbieden".
"Mensen moeten vrij over straat kunnen gaan zonder bang te hoeven zijn dat iemand hen ongemerkt filmt en de beelden vervolgens deelt of op internet zet."
— Katja Mur, bestuurslid AP (persbericht)
Het kabinet wijst horeca, winkels, musea, zwembaden en sportscholen op een verbod in de huisregels (antwoorden aan de Kamer).
Hieronder per onderwerp wat de AP zegt, en welke winkels stopten.
Interactief
Camerabril: wat geldt waar
Gekozen: Thuis
De AP
“Maakt u opnames alleen voor uzelf? Bijvoorbeeld van een verjaardagsfeestje thuis? Dan geldt de privacywet niet.”
AP, uitleg camerabril, geraadpleegd 5 oktober 2026
“De voorwaarde is dat u de foto’s en filmpjes privé houdt, of hooguit deelt in een heel kleine kring.”
AP, uitleg camerabril, geraadpleegd 5 oktober 2026
Samengesteld door AI Centrum Nederland uit wat de AP, de Consumentenbond, Offlimits, de Tweede Kamer, het kabinet, TPO, NRK en UploadVR publiceerden. Stand 6 oktober 2026. Geen juridisch advies.
Meta heeft tot 13 oktober
De Consumentenbond stuurde Meta op 29 september een sommatiebrief, een formele eis met een termijn (Consumentenbond). De bond eist dat de bril en de standaardinstellingen aan de privacywet voldoen. Het lampje is volgens de bond niet zichtbaar genoeg en af te dekken. En Meta moet stoppen met "de onrechtmatige verwerking van gegevens voor AI". Na twee weken, rond 13 oktober, volgt anders een rechtszaak.
Dezelfde dag stuurden Offlimits, een expertisecentrum voor online misbruik, en de privacystichting The Firewall een eigen sommatie. Zij eisen dat Meta en EssilorLuxottica, de maker van Ray-Ban, de bril uit de verkoop halen zolang er stiekem mee te filmen valt. Na 13 oktober volgt anders een kort geding, een spoedzaak bij de rechtbank Amsterdam (Offlimits). Publiek reageerde Meta (stand 6 oktober) nog niet op de sommaties.
Het probleem zit in de AI, niet in het lampje
Meta houdt vol dat het lampje niet uit kan en dat de camera stopt als iemand het afdekt (Reuters via FashionNetwork). De bond testte dat. Met een privacysticker van een paar euro over het lampje bleef de bril filmen. Getest op 2 september, met softwareversie 127 (test).
De camera in het montuur. Foto: Consumentenbond
Het lampje knippert als de bril iets opneemt "voor je galerij", zegt Meta. Bij een vraag aan de AI-assistent over wat de drager ziet, gaat het op nieuwere modellen niet aan (Biometric Update). Volgens zijn helptekst mag Meta die beelden bewaren en gebruiken om zijn AI te trainen en te verbeteren (Engadget). Sinds eind september kan de drager die opslag uitzetten in de Meta AI-app. Of dat in Nederland al werkt, is niet bevestigd.
De AP ziet dat ook: bij AI-functies kunnen persoonsgegevens worden verwerkt, ook als er geen foto of video wordt opgeslagen. Dat training op beelden van omstanders gebeurt, "kan niet worden uitgesloten", schrijft het kabinet.
Consumentenbond-directeur Sandra Molenaar stelt dat "alle filmpjes en foto's die de bril maakt naar Meta gaan" (10 september). Meta spreekt dat tegen: foto's en video's blijven privé op de bril tot de gebruiker ze importeert (Meta). De claims gaan over iets anders: de galerij blijft op de bril, wat de AI-assistent ziet, bewaart Meta. Vanaf 13 oktober levert het bedrijf de Ray-Ban Meta Audio, zijn eerste slimme bril zonder camera. Volgens Meta was die al jaren in ontwikkeling en staat hij los van de ophef (UploadVR).
De Kamer wil een verder verbod, het kabinet wacht op Europa
Op 29 september nam de Tweede Kamer met 80 tegen 70 stemmen een motie van Barbara Kathmann (PRO) aan (motie, stemming). De motie, een niet-bindend verzoek aan het kabinet, vraagt het dragen van "gluurbrillen verder te verbieden". Met de AP moet het kabinet juridische opties uitwerken, met ruimte voor medisch gebruik, en die in het eerste kwartaal van 2027 delen.
Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie) noemde een verbod in de publieke ruimte op 24 september "een ingrijpende maatregel". Ze wacht eerst op het rapport van de Europese privacytoezichthouders, verwacht in de herfst van 2026. Tot dan had de AP zes signalen en één klacht over camerabrillen binnen (antwoorden aan de Kamer).
Noorwegen wacht niet. Op 5 oktober kondigde de Noorse regering aan dat ze een tijdelijk verbod wil op plekken als scholen, ziekenhuizen, winkelcentra en parken. Een totaalverbod komt er niet (NRK).
In het eerste kwartaal van 2027 komen pas opties, nog geen regels. Tot die tijd beslissen de winkel, de zaal en de werkgever. Over wat Meta's AI met de beelden doet, beslist geen van hen. Meta's EU-vestiging staat in Ierland, dus daar zit de primaire toezichthouder, schrijft het kabinet.
Volgende Stap
Mogen AI-apparaten met een camera mee je kantoor, winkel of praktijk in, en wie beslist dat? Lees de governance-checklist of neem contact op.
Headerbeeld en testfoto's: Consumentenbond. Tijdlijn en uitlegblok: AI Centrum Nederland.
Lees ook
Amazon blokkeert Meta's winkelagent met de gebruiksvoorwaarden
Amazon sneed Meta's Muse-agent af van Amazon.com, met een beroep op de gebruiksvoorwaarden. Precies de route die de rechter in augustus openliet.
Meta geeft 95 procent korting aan wie zijn prompts afstaat
Meta's nieuwe codeermodel staat twee keer in de prijslijst. Bij het dure tarief traint Meta niet op je invoer, bij het goedkope wel. Het scheelt een factor 21.
Zondag moet je chatbot zeggen dat hij een chatbot is
Op 2 augustus gaat artikel 50 van de EU AI Act gelden. Boete: tot 15 miljoen euro of 3 procent van de omzet, voor het mkb het laagste. Wat jij moet regelen.
Hoe AI-ready is jouw organisatie?
Doe de gratis AI-Readiness Scan: 9 vragen, 2 minuten, direct een persoonlijk advies.