EU-adviseur: Gemini-antwoord kan recht van nieuwsuitgevers schenden

Een chatbot mag het nieuws navertellen, maar geen artikel vervangen. Die grens trok advocaat-generaal Maciej Szpunar op 3 november in zaak C-250/25, Like Company tegen Google Ireland. Een advocaat-generaal adviseert het Hof van Justitie van de EU; de rechters beslissen. Volgens het Hof is dit de eerste zaak over generatieve AI die daar is beland (Curia).
Wat de advocaat-generaal zegt over Gemini
Like Company, een Hongaarse uitgever van webportalen, daagde Google voor de rechtbank in Boedapest. De klacht: Gemini zou de artikelen tussen 13 juni 2023 en 31 mei 2024 hebben gebruikt voor training en ze herhaaldelijk hebben gereproduceerd in antwoorden. De rechter legde vier vragen voor aan het Hof.
Gemini haalt nieuws live van het web op (grounding). Of zo'n antwoord het recht schendt, hangt volgens Szpunar af van twee toetsen.
Naast een betaalmuur tellen ook technische maatregelen tegen scrapen. Komt de vorm van een artikel stelselmatig terug in de antwoorden, dan schendt de chatbot als regel ook het recht om het artikel openbaar te maken.
"The press publisher's right does not protect the mere facts reported in press publications, but only the specific form of expression of those publications."
— Persbericht 155/26 van het Hof van Justitie over de conclusie van A-G Maciej Szpunar (Curia)
De aanbieder van de chatbot is aansprakelijk als zulk gebruik bij zijn verdienmodel hoort, of als hij geen passende maatregelen nam om het tegen te gaan.
Google ziet het anders. Een woordvoerder zei tegen AFP dat Gemini na het leren van linguïstische patronen "oorspronkelijke resultaten creëert in plaats van het reproduceren van content" (Villamedia).
In de zaak zelf pakt het advies eerder gunstig uit voor Google. De uitgever had volgens PPC Land geen betaalmuur of botblokkade, en het voorbeeld dat hij aandroeg geeft volgens de A-G vooral dezelfde feiten in andere woorden (PPC Land). Of dat klopt, stelt de Hongaarse rechter vast.
Advies, geen arrest
Het advies bindt het Hof niet, staat onder het persbericht. De rechters beraadslagen nu; het arrest volgt later. Het Hof volgt de A-G vaak, schrijft Villamedia, maar is daar niet aan gebonden.
Daarna beslist de Hongaarse rechter de zaak zelf. Het antwoord van het Hof bindt ook andere nationale rechters, dus ook de Nederlandse.
Training valt buiten het recht van persuitgevers
De twee vragen over training moet het Hof volgens Szpunar niet-ontvankelijk verklaren. Er is geen bewijs dat de artikelen van Like Company voor training zijn gebruikt. Bovendien is trainen volgens hem geen online gebruik van perspublicaties, en alleen dat gebruik valt onder het recht van persuitgevers (Curia).
Volledigheidshalve zegt hij wel dat training als regel valt onder de uitzondering voor tekst- en datamining (TDM), het automatisch doorzoeken van grote hoeveelheden tekst. Die uitzondering geldt voor het auteursrecht en de naburige rechten in het algemeen.
Wel moet de toegang rechtmatig zijn, en de uitzondering vervalt als de maker een machineleesbaar voorbehoud maakt. Robots.txt telt volgens de A-G, net als Google-Extended. Een voorbehoud in gewone taal in de voorwaarden van een site sluit hij niet uit (PPC Land).
Wat dit betekent voor een AI-samenvatting in je nieuwsbrief
De conclusie gaat over de aanbieder van een chatbot, niet over een bedrijf dat zelf een samenvatting publiceert. Wat er voor dat bedrijf geldt, zegt de A-G niet.
Als vuistregel is de lijn wel bruikbaar. Feiten in eigen woorden vallen erbuiten. Een tekst die zinnen en opbouw van het artikel overneemt, of die verkregen is door een betaalmuur te omzeilen, zit aan de verkeerde kant. Of een tekst als AI-tekst herkenbaar moet zijn, regelt de AI Act apart, zie artikel 50 over transparantie.
Interactief
Mag dit? Een AI-samenvatting naast de grens van de A-G
Neem één AI-samenvatting of één trainingsgebruik in gedachten. Hooguit drie vragen, één per keer.
Gebaseerd op de conclusie van advocaat-generaal Szpunar in zaak C-250/25, die gaat over de aanbieder van een chatbot. Een vuistregel, geen juridisch advies. Meer over robots.txt: welke Meta-crawlers je blokkeert.
Eigen content: robots.txt en Google-Extended
Google-Extended is geen eigen crawler maar een naam in robots.txt. Volgens Google regelt het of Gemini je content gebruikt voor training en grounding, en heeft het geen invloed op je plek in Google Search (Google). Of je daarmee ook uit AI Overviews in de zoekresultaten blijft, zegt die pagina niet. De regel:
User-agent: Google-Extended
Disallow: /
De A-G is voorzichtiger. Bij Google lijken dezelfde bots zowel voor zoeken als voor de chatbot te werken, en dat Google-Extended je vindbaarheid niet raakt, moet volgens hem nog worden nagegaan (PPC Land). Hoe dat bij Meta zit, staat in welke Meta-crawlers je blokkeert.
Veelgestelde vragen
Gaat dit over AI en auteursrecht?
Niet over het auteursrecht van de journalist. Het gaat om het recht van persuitgevers, een naburig recht uit artikel 15 van de Europese auteursrechtrichtlijn van 2019. Het beschermt de investering van een uitgever in zijn online publicaties.
Wanneer beslist het Hof?
Dat is niet bekend. Dit stuk is gebaseerd op het persbericht en op verslagen van de conclusie (PPC Land). De volledige conclusie, 240 punten, hebben we niet zelf doorgenomen.
Volgende Stap
Gebruiken jullie AI-samenvattingen in nieuwsbrieven of offertes en wil je daar afspraken over maken? De AI-governance checklist is een begin. Liever samen kijken? Neem contact op.
Headerbeeld: Google. Toetsenkaart, tijdlijn en interactief blok: AI Centrum Nederland, op basis van de conclusie van A-G Szpunar. Bronnenonderzoek, geen juridisch advies.
Lees ook

Twee Duitse rechters houden Google aan zijn AI-antwoord
Aansprakelijkheid AI: twee Duitse rechters noemen Googles AI-antwoord een eigen uitspraak van Google. De les voor je eigen chatbot, met een checklist.

Gemini 4 Carbon in Nederland: een prijs, nog geen toegang
Wanneer komt Gemini 4 Carbon naar Nederland? Nog geen datum, over de EU geen woord. Wat het in euro kost en waarom Argon nu je Gemini 4 is.

Gemini 4 Argon is live: wat er nieuw is sinds 2 oktober
Gemini 4 Argon staat live. Uit Googles veiligheidsrapport: in een proefrun stegen de stille shortcuts van 11,2% naar 36,4% toen de redenering werd afgestraft.
Hoe AI-ready is jouw organisatie?
Doe de gratis AI-scan in 3 minuten en krijg een kansenkaart: twee kansen in uren per week, met een plan voor 90 dagen.